Bezpieczny Bank

W artykule przeanalizowano poziom ryzyka w europejskim systemie bankowym, na podstawie danych na koniec  2022 r. Analiza obejmuje: adekwatność kapitałową, rentowność, ryzyko kredytowe i jakość aktywów, ryzyko rynkowe, ryzyko operacyjne oraz ryzyko płynności i finansowania. Z analizy wynika, że ogólna sytuacja unijnych banków jest dobra – mają silną pozycję kapitałową i płynnościową. Ryzyko kredytowe jest na stosunkowo niskim poziomie (choć zagrożenia makroekonomiczne mogą je zwiększać w kolejnych okresach). Ryzyko rynkowe jest niewielkie. Dość wysoki pozostaje poziom ryzyka operacyjnego, głównie za sprawą ryzyka IT. Pewne wyzwania mogą się wiązać z zapewnieniem stabilnego finansowania, na co mają wpływ niedawne upadłości banków w USA oraz Credit Suisse, co znacząco zwiększyło niepewność na rynkach finansowych i podwyższyło koszt finansowania banków. Obecnie to głównie czynniki zewnętrzne są kluczowymi czynnikami ryzyka banków europejskich.

Kryzys finansowy z lat 2007 - 2009 roku ujawnił niektóre z technicznych niedociągnięć stopy LIBOR. W rezultacie wiarygodność LIBOR jako benchmarku stóp procentowych zaczęła być poważnie kwestionowana, co zainspirowało regulatorów bankowych do przeprowadzenia reformy polegającej na zastąpieniu deklaratywnego systemu ocen ekspertów na system oparty na rzeczywistych transakcjach i płynnych rynkach. Dlatego celem niniejszego artykułu postanowiono uczynić przegląd reformy indeksów rynku pieniężnego i związane z tym kwestie regulacyjne, poprzez analizę nowo wybranych alternatywnych wskaźników referencyjnych w poszczególnych krajach oraz ich analiza porównawcza z dotychczasową stopą LIBOR. W opracowaniu dokonano przeglądu literatury, opracowań regulatorów i administratorów indeksów, prezentując etapy reformy.

Kluczowym wnioskiem jest to, że nie istnieje rozwiązanie wspólne, to znaczy nie zdecydowano się na uniwersalny benchmark. Natomiast mamy dzisiaj różne stawki RFR typu overnight jako podstawę nowego systemu, które spełniają wypracowane międzynarodowe standardy IOSCO. Nowe RFR zapewniają solidne i wiarygodne stopy referencyjne typu overnight, ponieważ pochodzą z rzeczywistych transakcji na aktywnych i płynnych rynkach, które nie będą podatne na manipulacje. W związku z tym oczekuje się, że RFR będą niższe niż ich odpowiedniki IBOR.

W ostatnich latach na świecie obserwuje się inicjatywy mające na celu reformę sposobów kalkulacji wskaźników referencyjnych w kierunku jak największego uzależnienia ich od realnie dokonywanych transakcji. Od 2018 r. analogiczne działania podejmowane były w Polsce w celu pełnego dostosowania wskaźników referencyjnych stóp procentowych do tzw. Rozporządzenia BMR. Od 2018 r. prowadzone są równolegle również prace mające na celu stworzenie stopy typu RFR. Celem artykułu jest ocena przesłanek prowadzonej w Polsce reformy wskaźników referencyjnych stopy procentowej przez pryzmat jej celowości, jak również stabilności i bezpieczeństwa funkcjonowania polskiej gospodarki (sfery finansowej i realnej). Taka reforma jest wyrazem dążenia polskiego rynku finansowego do spełniania najbardziej wymagających standardów międzynarodowych. Bez wątpienia podjęte w Polsce działania należy uznać za uzasadnione i zgodne z międzynarodową praktyką. Aby jednak reforma ta została skutecznie wprowadzona konieczne jest zaadresowanie zidentyfikowanych zagrożeń, np. zapewnienie wystarczającej liczby transakcji, na podstawie których kalkulowany jest wskaźnik, zapewnienie rzetelnych podstaw prawnych i operacyjnych do wprowadzenia nowego wskaźnika WIRON oraz podejmowanie działań edukacyjnych wśród Polaków, w tym pracowników instytucji finansowych, w celu zapewnienia zrozumienia prowadzonych działań.

Wobec wysokiej dynamiki zmian w obecnym otoczeniu rynkowym, zakłady ubezpieczeń powinny w sposób szczególny dążyć do efektywnego zarządzania ryzykiem, dbałości o zapewnienie rentowności działalności oraz do posiadania odpowiednich buforów kapitałowych. Celem artykułu jest zaprezentowanie jednego z aspektów ryzyka rynkowego, czyli ryzyka stopy procentowej w zakładach ubezpieczeń oraz pomiaru ww. ryzyka wg metodyki formuły standardowej kapitałowego wymogu wypłacalności (SCR). W artykule odniesiono się do planowanych w tym zakresie zmian w ramach rewizji systemu Wypłacalność II. W tym zakresie należy podkreślić, że wymagania dotyczące wypłacalności powodują znaczną poprawę zabezpieczenia interesów konsumentów, ale też wymagają od zakładów ubezpieczeń efektywnego zarządzania kapitałem, co może być wynikiem analizy struktury lokat czy też zmiany konstrukcji produktów oferowanych przez zakłady ubezpieczeń. W ramach rozważań określono również potencjalny wpływ zmiany wskaźnika referencyjnego WIBOR na WIRON w zakresie działalności zakładów ubezpieczeń.

Celem artykułu jest przedstawienie genezy oraz przebiegu kryzysu płynności w marcu 2023 r., jaki dotknął amerykańskie banki świadczące usługi podmiotom operującym na rynku nowoczesnych technologii, i który następnie objął szwajcarski bank Credit Suisse. W artykule przedstawiono charakterystykę banków oraz działania podjęte przez organy safety net, w tym opis nowych rozwiązań płynnościowych wypracowanych w celu rozwiązania problemu. Wraz z nieustannym rozwojem gospodarki i pojawianiem się w niej nowych, nierozpoznanych jeszcze w pełni obszarów prowadzenia pozabankowej działalności gospodarczej, jak np. obrót aktywami cyfrowymi, powstają w nich odrębne ryzyka, których materializacja może nieoczekiwanie przeniknąć przez granice systemu bankowego, i przez run na depozyty wykreować zagrożenie dla stabilności finansowej. Silnym katalizatorem takich zjawisk są  elektroniczne środki komunikacji i media społecznościowe. Doświadczenia z marca 2023 r. wskazują, że ostatecznie stabilizację systemu gwarantuje bank centralny, a fiscal backstop dla nadzwyczajnego wsparcia płynnościowego nie powinien być ograniczany zbędnymi warunkami.

Artykuł przedstawia wyniki badań dotyczących powiązań pomiędzy wskaźnikiem ESG, a wybranymi wskaźnikami stabilności finansowej banków. Analizę empiryczną przeprowadzono z wykorzystaniem systemowego estymatora uogólnionej metody momentów (ang. system GMM, SGMM). W badaniu panelowym wykorzystano dane dla 64 banków z 20 krajów europejskich za lata 2010-2021, w tym 9 zmiennych zależnych i 18 zmiennych niezależnych. Wyniki wykazują występowanie nieliniowej zależności między wskaźnikiem ESG a badanymi zmiennymi, która pozostaje stabilna dla wszystkich przeprowadzonych analiz. Wyniki są istotne z regulacyjnego punktu widzenia, bowiem identyfikują wpływ tranzycji w kierunku ESG na stabilność badanych banków i tym samym na stabilność sektora bankowego w całej Europie, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Europy Środkowej, dla którego takie badania nie były dotychczas publikowane.