Nadużycie sankcji kredytu darmowego jako potencjalne zagrożenie dla sektora bankowego i konsumenta

Kamila Szmigiel

doi:10.26354/bb.1.4.101.2025

Data publikacji : 2026-02-18

Tom 101 Nr 4 (2025)

Nadużycie sankcji kredytu darmowego jako potencjalne zagrożenie dla sektora bankowego i konsumenta

Kamila Szmigiel

DOI: https://doi.org/10.26354/bb.1.4.101.2025

Abstrakt

Głównym celem artykułu jest ocena zagrożenia sankcji kredytu darmowego zarówno dla sektora bankowego oraz dla konsumentów. Sankcja kredytu darmowego (SKD) prowadzi do pozbawienia kredytodawcy przychodów (takich jak odsetki, opłaty, prowizje, składki, koszty itp.) z tytułu udzielonego kredytu konsumenckiego. W przypadku jej zastosowania kredytodawca traci przychód należny z udzielonego kredytu, a kredytobiorca co do zasady ma obowiązek zwrócić jedynie kapitał wykorzystanego kredytu. W celu przybliżenia zagadnienia SKD dokonano przeglądu literatury oraz polskiego i unijnego orzecznictwa. W części empirycznej przeprowadzono natomiast analizę, opierającą się na porównaniu danych finansowych dotyczących SKD w poszczególnych bankach w dwóch okresach, tj. na dzień 31.12.2023 r. oraz 30.06.2024 r. Po dokonaniu analizy ustawodawstwa (w szczególności dyrektywy 2008/48) oraz orzecznictwa potwierdzono pierwszą hipotezę. Na podstawie badań danych bankowych oraz stosunku Polaków do zatajenia informacji w procesie kredytowania potwierdzono także drugą hipotezę, zgodnie z którą nadużycie SKD stanowi zagrożenie nie tylko dla sektora bankowego, ale i również dla samych uprawnionych z jej tytułu – konsumentów.

Słowa kluczowe:

sankcja kredytu darmowego, wyłudzenia kredytowe, konsument

Kody JEL

G11, G18, G21

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf
ENG_pdf (English)

Zasady cytowania

Szmigiel, K. (2026). Nadużycie sankcji kredytu darmowego jako potencjalne zagrożenie dla sektora bankowego i konsumenta. Bezpieczny Bank, 101(4), 7–24. https://doi.org/10.26354/bb.1.4.101.2025

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Balwicka-Szczyrba M., Sylwestrzak, A. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2024.

Bednarek M., Sankcja „kredytu darmowego” jako środek ochrony konsumenta, „Europejski Przegląd Sądowy” 2009, 3, s. 20–21.

Białek T., 2024, https://bank.pl/wp-content/uploads/2024/08/SKD-konferencja-prasowa-27.08.24-II.pdf

Borys G., Manacka R., Creating consumer protection law vs. responsible borrowing on the con- sumer loan market, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio H – Oeconomia” 2019, Vol 53, No 3, Lublin.

Brzozowski A., Jastrzębski J., Kaliński M., Kocot W., Skowrońska-Bocian E., Zobowiązania. Część szczegółowa, Wolters Kluwer, Warszawa 2023 Cempura A., Kasolik A., Metodyka spo- rządzania umów gospodarczych, Wolters Kluwer, Warszawa 2020.

Cempura A., Kasolik A., Metodyka sporządzania umów gospodarczych, Wolters Kluwer, Warszawa 2020.

Czech T., Konsumenckie uprawnienie do odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, „Temidium” 2016, nr 3(86).

Czech T., Kredyt konsumencki. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2023.

Czugan M., 2024, https://zpf.pl/sankcja-kredytu-darmowego-trzy-sprawy-o-ktorych-warto-pamietac/

Gajda-Kozłowska E., 2024, https://www.ey.com/pl_pl/insights/law/sankcje-kredytu-darmowego

Heropolitańska I., Nierodka A., Zdziarski T., Kredyty, pożyczki i gwarancje bankowe, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.

Kocot W., Kondek J., Nowe zasady zawierania umów z udziałem konsumenta (cz. I), „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 11, Warszawa.

Kozak K., Pilawska K., Tomanek E., Sankcja kredytu darmowego. Praktyczny przewodnik, Wolters Kluwer, Warszawa 2025.

Krupa-Dąbrowska R., 2024, https://www.prawo.pl/biznes/sankcja-kredytu-darmowego-k-to-moze-wygrac-i-ile,528436.html

Leśko T., Folwarski M., 2025, https://www.gazetaprawna.pl/firma-i-prawo/artykuly/9736267,prawa-konsumentow-sankcja-kredytu-darmowego-szturmuje-sale-sadowe.html

Lewicka-Strzałecka, A., Moralność finansowa Polaków. Raport z badań, Gdańsk–Warszawa 2018: Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce.

Rogacka-Łukasik A., Zakres zastosowania ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2015, R. 68, nr 8.

Rutkowska-Tomaszewska E., Idea odpowiedzialnego pożyczania na rynku niebankowych kredytów konsumenckich w Polsce, E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2018.

Sprawa C-80/24, Zwrotybankowe.pl: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie (Polska) w dniu 1 lutego 2024 r. – Zwrotybankowe.pl sp. z o.o. przeciwko Powszechnej Kasie Oszczędności Bank Polski S.A, Dz.U.UE.C.2024.3056 z dnia 2024.05.13.

Śródroczne skrócone jednostkowe sprawozdanie finansowe Alior Banku SA za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2024 roku, Warszawa 2024.

Skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2024 r., Warszawa 2024.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A. za okres sześciu miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2024 r., Warszawa 2024.

Skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PKO Ban- ku Polskiego S.A. za okres sześciu miesięcy zakończony 30 czerwca 2024 roku (w milionach złotych), Warszawa 2024.

Wandzel W., Trzaskowski K., 2025, https://www.prawo.pl/biznes/sankcja-kredytu-darmowego-co-tak-naprawde-orzekl-tsue-c-47223,531540.html

Węgrzynowski Ł., Kredytowanie kosztów pozaodsetkowych, niektóre obowiązki informacyjne, kredyt darmowy, cesja – omówienie najnowszych „polskich” pytań prejudycjalnych dotyczą- cych kredytu konsumenckiego, LEX/el. 2024.

Węgrzynowski Ł., TSUE o sankcji kredytu darmowego i nie tylko. Omówienie wyroku TS z dnia 13 lutego 2025 r., C-472/23 (Lexitor), LEX/el. 2025.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2024 r. C-714/22, Warunki umowne przyznające konsumentowi nabywającemu usługi dodatkowe związane z umową o kredyt konsumencki priorytet przy rozpatrywaniu jego wniosku kredytowego i wypłacie pożyczonej kwoty oraz możliwość odroczenia lub zmiany harmonogramu spłaty rat kredytu za za- płatą dodatkowych opłat, LEX nr 3695860.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 lutego 2025 r. w sprawie C-472/23.

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r., V Ca 2783/23, LEX nr 3788986.

Wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2024 r., II Ca 1590/24, II Ca 1590/24 – Wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach, LEX nr 3794519.

https://www.bankier.pl/wiadomosc/Sankcja-kredytu-darmowego-ZBP-W-sadach-jest-o-k-10-tys-spraw-8802598.html

https://bank.pl/wp-content/uploads/2024/08/SKD-konferencja-prasowa-27.08.24-II.pdf

https://www.gazetaprawna.pl/firma-i-prawo/artykuly/9736267,prawa-konsumento-w-sankcja-kredytu-darmowego-szturmuje-sale-sadowe.html

https://www.prawo.pl/biznes/sankcja-kredytu-darmowego-co-tak-naprawde-orzekl-tsu- e-c-47223,531540.html

https://www.prawo.pl/biznes/sankcja-kredytu-darmowego-kto-moze-wygrac-i-i- le,528436.html

https://zpf.pl/sankcja-kredytu-darmowego-trzy-sprawy-o-ktorych-warto-pamietac/