Krytyczna ocena regulacyjnych możliwości przeciwdziałania nadużyciom na rynku kryptoaktywów

Mikołaj Górny

doi:10.26354/bb.8.2.99.2025

Published: 2025-08-29

Vol. 99 No. 2 (2025)

Critical assessment of regulatory options to prevent abuse on the crypto-asset market

Mikołaj Górny

Section: Problems and Opinions

https://doi.org/10.26354/bb.8.2.99.2025

Abstract

The aim of Regulation (EU) 2023/1114 on Markets in Crypto-assets (MiCA) is, inter alia, to ensure market integrity and protect investors from market abuse, such as manipulation and insider trading. The provisions of Title VI of MiCA form the foundation of the EU regime for counteracting abuse in the crypto-asset market, defining key concepts and regulatory obligations. The article attempts to assess the adequacy, effectiveness, and proportionality of anti-abuse mechanisms in light of the specific nature of the market in question. A formal-dogmatic research method was applied, consisting of an analysis of the legal text in the context of academic literature and the guidelines of international institutions. The results of the study indicate that although the regulation includes provisions prohibiting abuse in the crypto-asset market, significant concerns may arise due to the lack of direct reference to abuses involving derivatives not traded on an organised market, as well as the omission of detailed rules on investment recommendations. The absence of a duty to report managerial transactions on the crypto-assets market can, in turn, be considered a proportionate solution.

Keywords:

MiCA , MAR , cryptoassets , market abuse , inside information , market manipulation , investment recommendations , managerial transactions

JEL Codes

K22, K42

Download files

pdf (Język Polski) ENG_pdf

Citation rules

Górny, M. (2025). Critical assessment of regulatory options to prevent abuse on the crypto-asset market. Safe Bank, 99(2), 137–156. https://doi.org/10.26354/bb.8.2.99.2025

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

References

Akerlof, 1970 - Akerlof, G.A., 1970. The Market for "Lemons": Quality Uncertainty and the Market Mechanism. The Quarterly Journal of Economics, 84(3), s. 488–500. Dostępne na: 10.2307/1879431 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Berentsen i Schär, 2018 – Berentsen, A. i Schär, F., 2018. A Short Introduction to the World of Cryptocurrencies. Federal Reserve Bank of St. Louis Review, 100(1), s. 1–16. doi:10.20955/r.2018.1-16.
Google Scholar

Blicharz i in., 2021 - Oręziak, B., Wielec, M., Blicharz, G. i in., 2021. Rynek finansowy: Zapobieganie przyczynom przestępczości. W: M. Wielec, B. Oręziak i G. Blicharz, red. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości. [online] Dostępne na: https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2021/07/Rynek-finansowy_DRUK.pdf [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Chernoff i Jagtiani, 2024 – Chernoff, A. i Jagtiani, J., 2024. Beneath the Crypto Currents: The Hidden Effect of Crypto “Whales”. Philadelphia: Federal Reserve Bank of Philadelphia, Working Paper 24–14. [online] Dostępne na: https://www.philadelphiafed.org/-/media/frbp/assets/working-papers/2024/wp24-14.pdf [Dostęp: 17 maja 2025] .
Google Scholar

Constantino, 2022 – Constantino, J., 2022. Why are cryptocurrencies vulnerable to pump-and-dump schemes in Europe? Amsterdam Law Forum, 14, s. 8. [online] Dostępne na: https://doi.org/10.37974/ALF.444 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Czerwińska i Jajuga 2016 – Czerwińska, T. i Jajuga, K., 2016. Ryzyko instytucji finansowych: Współczesne trendy i wyzwania. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Delivorias, 2021 – Delivorias, A., 2021. Understanding initial coin offerings: A new means of raising funds based on blockchain. Briefing. Luksemburg: Europejskie Centrum Wydawnicze Parlamentu Europejskiego. PE 696.167 – Lipiec 2021. [pdf] European Parliamentary Research Service (EPRS). Dostępne na: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2021/696167/EPRS_BRI(2021)696167_EN.pdf [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Dybiński, 2016 – Dybiński, J., 2016. Rozdział 25. Ochrona przed nadużyciami na rynku instrumentów finansowych. W: M. Stec, red. Prawo instrumentów finansowych. System Prawa Handlowego. Tom 4. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Komisja Europejska, 2024 - Komisja Europejska, 2024. The future of European competitiveness: A competitiveness strategy for Europe. Part A. Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej. [online] Dostępne na: https://commission.europa.eu/document/download/97e481fd-2dc3-412d-be4c-f152a8232961_en [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

ESAs, 2022 – Europejskie Urzędy Nadzoru (EBA, ESMA i EIOPA), 2022. Wspólne ostrzeżenie dla konsumentów dotyczące ryzyk związanych z kryptoaktywami. [pdf] ESA 2022 15, 17 marca 2022. Paryż: Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). Dostępne na: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/esa_2022_15_joint_esas_warning_on_crypto-assets.pdf [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

ESMA, 2024 – Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), 2024. Ostrzeżenie dla osób publikujących rekomendacje inwestycyjne w mediach społecznościowych. [pdf] ESMA, numer dokumentu: ESMA74-1103241886-912, 6 lutego 2024. Dostępne na: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/2024-02/ESMA74-1103241886-912_Warnings_on_Social_Media_and_Investment_Recommendations.pdf [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

ESMA, 2025a - Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), 2025. ESMA_QA_2463 – Do “copy trading services” (also referred as “auto trading services”) related to crypto-assets fall within the scope of portfolio management or any other crypto-asset services as listed in Article 3(1)(16) of MiCA? [online] Dostępne na: https://www.esma.europa.eu/publications-data/questions-answers/2463 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

ESMA, 2025b - Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), 2025. Raport końcowy: Wytyczne dotyczące praktyk nadzorczych organów krajowych w zakresie zapobiegania i wykrywania nadużyć rynkowych zgodnie z rozporządzeniem MiCA. [pdf] ESMA, numer dokumentu: ESMA75-453128700-1408, 29 kwietnia 2025. Dostępne na: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/2025-04/ESMA75-453128700-1408_Final_Report_MiCA_Guidelines_on_prevention_and_detection_of_market_abuse.pdf [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Garlicki i Zubik, 2016 - Garlicki, L. i Zubik, M. (red.), 2016. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II. Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe. ISBN: 978-83-7666-468-2 .
Google Scholar

IDPRZP – ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1557).
Google Scholar

Jajuga, 2011 - Jajuga, K. i Jajuga, T., 2011. Inwestycje: Instrumenty finansowe, aktywa niefinansowe, ryzyko finansowe, inżynieria finansowa. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Kalss i in., 2021 - Kalss, S., Oppitz, M., Torggler, U. i Winner, M., red., 2021. EU Market Abuse Regulation: A Commentary on Regulation (EU) No 596/2014. Elgar Commentaries in Financial Law. Cheltenham–Northampton: Edward Elgar Publishing. Dostępne na: https://doi.org/10.4337/9781800882249 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Komisja, 1977 – Komisja, 1977. Zalecenie Komisji z dnia 25 lipca 1977 r. dotyczące europejskiego kodeksu postępowania w zakresie transakcji papierami wartościowymi zbywalnymi (77/534/EWG). Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich, L 212, 20.8.1977, s. 37–43. Dostępne na: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A31977H0534 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

KNF, 2023 – Komisja Nadzoru Finansowego, 2023. Czym się charakteryzuje broker działający w modelu Market Maker? [online] Dostępne na: https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/forex/pytania_i_odpowiedzi [Dostęp: 18 maja 2025].
Google Scholar

Lipniewicz, 2015 – Lipniewicz, R., 2015. Zasada proporcjonalności a podatkowe ograniczenia swobód rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 77(4), s. 93–103. [online] Dostępne na: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/4276/4345 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Macey, 1999 – Macey, J.R., 1999. Securities Trading: A Contractual Perspective. Case Western Reserve Law Review, 50(2), s. 269–283. Dostępne na: https://scholarlycommons.law.case.edu/caselrev/vol50/iss2/10 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

MAR - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 1–61).
Google Scholar

MiCA - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie rynków kryptoaktywów oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 1095/2010 oraz dyrektyw 2013/36/UE i (UE) 2019/1937 (Dz.U. L 150 z 9.6.2023, s. 40–205).
Google Scholar

MIFID II - Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniająca dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 349–496).
Google Scholar

Mirtaheri i in., 2021 – Mirtaheri, M., Abu-El-Haija, S., Morstatter, F., Ver Steeg, G. i Galstyan, A., 2021. Identifying and analyzing cryptocurrency manipulations in social media. IEEE Transactions on Computational Social Systems, 8(3), s. 607–617. [online] Dostępne na: https://doi.org/10.1109/TCSS.2021.3059286 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Mucha, 2023 – Mucha, A., 2023. Artykuł 2 Rozporządzenia nr 596/2014. W: J. Dybiński, red. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE. Komentarz. Wyd. 1. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Nakamoto, 2008 - Nakamoto, S., 2008. Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. [online] Dostępne na: https://bitcoin.org/bitcoin.pdf [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Nizzoli, 2020 – Nizzoli, L., Tardelli, S., Avvenuti, M., Cresci, S., Tesconi, M. i Ferrara, E., 2020. Charting the Landscape of Online Cryptocurrency Manipulation. IEEE Access, PP, s. 1–1. [online] Dostępne na: https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.3003370 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

OECD, 2011 - OECD, 2011. Administrative Simplification in Poland: Making Policies Perform, Cutting Red Tape. Paris: OECD Publishing. [online] Dostępne na: https://doi.org/10.1787/9789264097261-en [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

RTS 2016/522 - Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/522 z dnia 17 grudnia 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 w kwestiach dotyczących wyłączenia niektórych organów publicznych i banków centralnych państw trzecich, okoliczności wskazujących na manipulację na rynku, progów powodujących powstanie obowiązku podania informacji do wiadomości publicznej, właściwych organów do celów powiadomień o opóźnieniach, zgody na obrót w okresach zamkniętych oraz rodzajów transakcji wykonywanych przez osoby pełniące obowiązki zarządcze podlegających obowiązkowi powiadomienia (Dz.U. L 88 z 5.4.2016, s. 1–18).
Google Scholar

RTS 2016/958 – Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/958 z dnia 9 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących środków technicznych do celów obiektywnej prezentacji rekomendacji inwestycyjnych lub innych informacji rekomendujących lub sugerujących strategię inwestycyjną oraz ujawniania interesów partykularnych lub wskazań konfliktów interesów (Dz.U. L 160 z 17.6.2016, s. 15–22).
Google Scholar

Rycerski, 2025 – Rycerski, A., 2025. Definicja informacji poufnej na rynku kryptoaktywów oraz rynku instrumentów finansowych. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, 78(1), s. 32–39. [online] Dostępne na: https://doi.org/10.33226/0137-5490.2025.1.5 [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Sąd Najwyższy, 2001 – Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25.05.2001 r., WA 15/01, OSNKW 2001, nr 9-10, poz. 81.
Google Scholar

Stokłosa, 2021 – Stokłosa, A., 2021. Artykuł 2 Rozporządzenia MAR. W: S. Syp i A. Stokłosa, red. MAR. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nadużyć na rynku. Komentarz. Wyd. 2. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Google Scholar

Szczucki, 2021 – Szczucki, K., 2021. Ustawa o Sądzie Najwyższym. Komentarz. Wyd. 2. Warszawa: Wolters Kluwer Polska. ISBN: 978-83-8223-229-5.
Google Scholar

Szpringer, Kasiewicz i Kurkliński, 2013 - Szpringer, W., Kasiewicz, S. i Kurkliński, L., 2013. Zasada proporcjonalności a polski sektor bankowy. Uwarunkowania, narzędzia, szanse, zagrożenia. Warszawa: ALTERUM – Ośrodek Badań i Analiz Systemu Finansowego, Zakład Warszawskiego Instytutu Bankowości. [online] Dostępne na: http://alterum.pl/uploaded/Tresc_raportu_-_Zasada_proporcjonalnosci_a_polski_sektor.pdf [Dostęp: 17 maja 2025].
Google Scholar

Weber, 2023 - Weber, A.-M., 2023. Artykuł 20 Rozporządzenia nr 596/2014. W: J. Dybiński, red. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku [...] Komentarz. Wyd. 1. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Woźniak, 2023 – Woźniak, R., 2023. Artykuł 1 Rozporządzenia nr 596/2014. W: J. Dybiński, red. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE. Komentarz. Wyd. 1. Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar

Vol. 99 No. 2 (2025)
Published: 2025-08-29

ISSN: 1429-2939

eISSN: 2544-7068

10.26354

Publisher

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

Licence CC

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Submit

-->