Zmienność cenowa i ryzyko regulacyjne wybranych kryptowalut jako wyzwanie dla rynków finansowych

Paweł Węgrzyn; Marcin Glicz; Agnieszka Butor-Keler

doi:10.26354/bb.2.2.99.2025

Opublikowane: 2025-08-29

Tom 99 Nr 2 (2025)

Zmienność cenowa i ryzyko regulacyjne wybranych kryptowalut jako wyzwanie dla rynków finansowych

Paweł Węgrzyn

, Marcin Glicz

, Agnieszka Butor-Keler

Dział: Problemy i poglądy

https://doi.org/10.26354/bb.2.2.99.2025

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest badanie wpływu zmienności cenowej i oceny regulacyjnej kryptowalut na ryzyko dla rynków finansowych, na przykładzie bitcoin (BTC) i ether (ETH). Hipoteza badawcza zakłada, że kryptowaluty, z uwagi na swoją wysoką zmienność stanowią zagrożenie dla rynków finansowych. Analizę empiryczną przeprowadzono z wykorzystaniem modeli ekonometrycznych GARCH(1,1), służących do badania zmienności warunkowej cen kryptowalut oraz ich porównania z tradycyjnymi aktywami finansowymi, takimi jak pary walutowe EUR/USD, USD/PLN oraz indeksy giełdowe S&P500 i WIG20. Uzyskane wyniki potwierdzają, że BTC i ETH wykazują istotnie większą zmienność cenową niż tradycyjne instrumenty finansowe. Ponadto, wartości miary Value at Risk (VaR) dla analizowanych kryptowalut są znacząco wyższe w porównaniu do tradycyjnych instrumentów finansowych. Elementem badania jest także analiza wybranych regulacji prawnych, w tym poświęconych rynkowi kryptoaktywów oraz ocena roli tych aktów w kontekście mitygacji ryzyka dla rynków finansowych.

Słowa kluczowe:

Kryptowaluty , Zmienność cenowa , bitcoin , ether , GARCH

Kody JEL

G15, E44, K22

Pobierz pliki

pdf ENG_pdf (English)

Zasady cytowania

Węgrzyn, P., Glicz, M., & Butor-Keler, A. (2025). Zmienność cenowa i ryzyko regulacyjne wybranych kryptowalut jako wyzwanie dla rynków finansowych. Bezpieczny Bank, 99(2), 29–50. https://doi.org/10.26354/bb.2.2.99.2025

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Inne teksty tego samego autora

Marcin Glicz, Nowe regulacje w obszarze usług finansowych – uwagi na tle rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 z dnia 7 października 2020 r. w sprawie europejskich dostawców usług finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych , Bezpieczny Bank: Tom 87 Nr 2 (2022)

Bibliografia

Bank for International Settlements. 2016. Minimum Capital Requirements for Market Risk. Basel Committe on Banking Supervision.
Google Scholar

Behan, Adam. 2022. Waluty wirtualne jako przedmiot przestępstwa. Wydanie I, stan prawny na dzień 31 grudnia 2021 r. Kraków: Krakowski Instytut Prawa Karnego Fundacja.
Google Scholar

Błażowska, Agnieszka. 2024. Kryptowaluty w Polskim Prawie Karnym. Monografie Prawnicze. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Google Scholar

Bollerslev, Tim. 1986. ‘Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity’. Journal of Econometrics 31(3):307–27. doi:10.1016/0304-4076(86)90063-1.
Google Scholar

Bouri, Elie, Peter Molnár, Georges Azzi, David Roubaud, and Lars Ivar Hagfors. 2017. ‘On the Hedge and Safe Haven Properties of Bitcoin: Is It Really More than a Diversifier?’ Finance Research Letters 20:192–98. doi:10.1016/j.frl.2016.09.025.
Google Scholar

Canh, Nguyen Phuc, Udomsak Wongchoti, Su Dinh Thanh, and Nguyen Trung Thong. 2019. ‘Systematic Risk in Cryptocurrency Market: Evidence from DCC-MGARCH Model’. Finance Research Letters 29:90–100. doi:10.1016/j.frl.2019.03.011.
Google Scholar

Chu, Jeffrey, Stephen Chan, Saralees Nadarajah, and Joerg Osterrieder. 2017. ‘GARCH Modelling of Cryptocurrencies’. Journal of Risk and Financial Management 10(4):17. doi:10.3390/jrfm10040017.
Google Scholar

Cont, R. 2001. ‘Empirical Properties of Asset Returns: Stylized Facts and Statistical Issues’. Quantitative Finance 1(2):223–36. doi:10.1080/713665670.
Google Scholar

Corbet, Shaen, Brian Lucey, Andrew Urquhart, and Larisa Yarovaya. 2019. ‘Cryptocurrencies as a Financial Asset: A Systematic Analysis’. International Review of Financial Analysis 62:182–99. doi:10.1016/j.irfa.2018.09.003.
Google Scholar

Dyhrberg, Anne Haubo. 2016. ‘Bitcoin, Gold and the Dollar – A GARCH Volatility Analysis’. Finance Research Letters 16:85–92. doi:10.1016/j.frl.2015.10.008.
Google Scholar

ESMA. 2024. ‘Consultation Paper on the Draft Guidelines on the Conditions and Criteria for the Qualification of Crypto-Assets as Financial Instruments’.
Google Scholar

European Central Bank. 2019. ‘Crypto-Assets: Implications for Financial Stability, Monetary Policy, and Payments and Market Infrastructures’. Occasional Paper Series (223).
Google Scholar

Financial Stability Board. 2018. ‘Crypto-Asset Market. Potential Channels for Future Financial Stability Implications’.
Google Scholar

Fiszeder, Piotr. 2009. Modele klasy GARCH w empirycznych badaniach finansowych. Rozprawa Habilitacyjna / Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Google Scholar

Gandal, Neil, Jt Hamrick, Tyler Moore, and Tali Oberman. 2018. ‘Price Manipulation in the Bitcoin Ecosystem’. Journal of Monetary Economics 95:86–96. doi:10.1016/j.jmoneco.2017.12.004.
Google Scholar

Ibrahim, Bassam A., Ahmed A. Elamer, Thamir H. Alasker, Marwa A. Mohamed, and Hussein A. Abdou. 2024. ‘Volatility Contagion between Cryptocurrencies, Gold and Stock Markets Pre-and-during COVID-19: Evidence Using DCC-GARCH and Cascade-Correlation Network’. Financial Innovation 10(1):104. doi:10.1186/s40854-023-00605-z.
Google Scholar

International Monetary Fund. 2021. COVID-19, Crypto, and Climate: Navigating Chellenging Transitions. Global Financial Stability Report. Washington, DC.
Google Scholar

Ji, Qiang, Elie Bouri, Chi Keung Marco Lau, and David Roubaud. 2019. ‘Dynamic Connectedness and Integration in Cryptocurrency Markets’. International Review of Financial Analysis 63:257–72. doi:10.1016/j.irfa.2018.12.002.
Google Scholar

Katsiampa, Paraskevi. 2017. ‘Volatility Estimation for Bitcoin: A Comparison of GARCH Models’. Economics Letters 158:3–6. doi:10.1016/j.econlet.2017.06.023.
Google Scholar

Klein, Tony, Hien Pham Thu, and Thomas Walther. 2018. ‘Bitcoin Is Not the New Gold – A Comparison of Volatility, Correlation, and Portfolio Performance’. International Review of Financial Analysis 59:105–16. doi:10.1016/j.irfa.2018.07.010.
Google Scholar

Koutmos, Dimitrios. 2018. ‘Return and Volatility Spillovers among Cryptocurrencies’. Economics Letters 173:122–27. doi:10.1016/j.econlet.2018.10.004.
Google Scholar

Kuester, K. 2005. ‘Value-at-Risk Prediction: A Comparison of Alternative Strategies’. Journal of Financial Econometrics 4(1):53–89. doi:10.1093/jjfinec/nbj002.
Google Scholar

Kuźniak, Katarzyna. 2008. ‘Zarządzanie Ryzykiem Prawnym w Przedsiębiorstwie’. Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej We Wrocławiu, Finanse, Bankowość, Rachunkowość 6(1196):91–99.
Google Scholar

Liu, Yukun, and Aleh Tsyvinski. 2018. Risks and Returns of Cryptocurrency. w24877. Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research. doi:10.3386/w24877.
Google Scholar

Marszałek, Paweł. 2019. ‘Kryptowaluty – Pojęcie, Cechy, Kontrowersje’. Studia BAS 1(57):105–25. doi:10.31268/StudiaBAS.2019.06.
Google Scholar

Mazur, Łukasz. 2024. ‘Kryptowaluty jako środek umarzania zobowiązań’. in Prawo umów elektronicznych: zarys systemu, Monografie Prawnicze, edited by J. Gołaczyński. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Google Scholar

McNeil, Alexander, Rüdiger Frey, and P. Embrechts. 2005. Quantitative Risk Management: Concepts, Techniques, and Tools. Vol. 101.
Google Scholar

Michna, Marcin. 2018. Bitcoin Jako Przedmiot Stosunków Cywilnoprawnych. Monografie Prawnicze. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Google Scholar

Sajeev, Kavya Clanganthuruthil, and Mohd Afjal. 2022. ‘Contagion Effect of Cryptocurrency on the Securities Market: A Study of Bitcoin Volatility Using Diagonal BEKK and DCC GARCH Models’. SN Business & Economics 2(6):57. doi:10.1007/s43546-022-00219-0.
Google Scholar

Skorupka, Jerzy, Katarzyna Urbanowicz-Sobczak, and Robert Zawłocki. 2024. Przestępstwa Przeciwko Mieniu i Gospodarcze. 3. wydanie. edited by R. Zawłocki. System Prawa Karnego / Redaktor Naczelny Lech K. Paprzycki, Andrzej Marek. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck : wydano we współpracy z Instytutem Nauk Prawnych PAN.
Google Scholar

Smales, Lee A. 2021. ‘Volatility Spillovers among Cryptocurrencies’. Journal of Risk and Financial Management 14(10):493. doi:10.3390/jrfm14100493.
Google Scholar

Świerczyński, Marek. 2024. Przełomowe technologie informatyczne w prawie prywatnym międzynarodowym. Stan prawny na 30.11.2023 r. Monografie Prawnicze. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Google Scholar

Symitsi, Efthymia, and Konstantinos J. Chalvatzis. 2018. ‘Return, Volatility and Shock Spillovers of Bitcoin with Energy and Technology Companies’. Economics Letters 170:127–30. doi:10.1016/j.econlet.2018.06.012.
Google Scholar

Szewczyk, Jarosław. 2018. ‘O Cywilnoprawnych Aspektach Bitcoina’. Monitor Prawniczy (5):243–51.
Google Scholar

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. 2018.
Google Scholar

Wnęk, Michał. 2023. Natura Prawna Kryptowaluty. Monografie Prawnicze. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Google Scholar

Xu, Qiuhua, Yixuan Zhang, and Ziyang Zhang. 2021. ‘Tail-Risk Spillovers in Cryptocurrency Markets’. Finance Research Letters 38:101453. doi:10.1016/j.frl.2020.101453.
Google Scholar

Yi, Shuyue, Zishuang Xu, and Gang-Jin Wang. 2018. ‘Volatility Connectedness in the Cryptocurrency Market: Is Bitcoin a Dominant Cryptocurrency?’ International Review of Financial Analysis 60:98–114. doi:10.1016/j.irfa.2018.08.012.
Google Scholar

Zacharzewski, Konrad. 2014. ‘Bitcoin Jako Przedmiot Stosunków Prawa Prywatnego’. Monitor Prawniczy (21):1132–39.
Google Scholar

Paweł Węgrzyn

pwegrz@sgh.waw.pl
https://orcid.org/0000-0001-8963-2765

Afiliacja:

dr, adiunkt, Katedra Geografii Ekonomicznej, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Polska

Marcin Glicz

https://orcid.org/0000-0003-4128-0267

Afiliacja:

dr hab., LL.M., prof. ucz, Instytut Prawa i Administracji, Uniwersytet Pomorski w Słupsku. Polska

Agnieszka Butor-Keler

https://orcid.org/0000-0002-2761-3144

Afiliacja:

dr, adiunkt, Zakład Cyfrowych Finansów FINTECH, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Polska

Tom 99 Nr 2 (2025)
Opublikowane: 2025-08-29

ISSN: 1429-2939

eISSN: 2544-7068

10.26354

Wydawca

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

Licencja CC

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Prześlij tekst

-->