Tendencje rozwojowe oraz sytuacja ekonomiczna niemieckiego i polskiego sektora bankowości spółdzielczej w latach 2010–2017 – analiza porównawcza

Błażej  Lepczyński; Eugeniusz  Gostomski

doi:10.26354/bb.2.3.72.2018

Opublikowane: 2018-12-21

Tom 72 Nr 3 (2018)

Tendencje rozwojowe oraz sytuacja ekonomiczna niemieckiego i polskiego sektora bankowości spółdzielczej w latach 2010–2017 – analiza porównawcza

Błażej Lepczyński , Eugeniusz Gostomski

Dział: Problemy i poglądy

https://doi.org/10.26354/bb.2.3.72.2018

Abstrakt

Przedmiotem badań podjętych w artykule był sektor bankowości spółdzielczej w Niemczech i w Polsce. Celem badania było określenie podstawowym podobieństw i różnic w procesach rozwojowych oraz w sytuacji ekonomicznej obu sektorów bankowych w latach 2010–2017. Szczególnie interesujące było pytanie, jak duże są rozbieżności i w jakich obszarach występują. W badaniu wykorzystano metodę analizy porównawczej. Badano zmiany w liczbie banków, dynamikę sumy bilansowej, wielkość zatrudnienia, liczbę placówek i członków. Sytuację ekonomiczną oceniono na podstawie kryteriów efektywności finansowej, adekwatności kapitałowej i płynności. W toku badań stwierdzono stosunkowo duże różnice w procesach rozwojowych w obrębie zmian w liczbie banków, placówek bankowych i zatrudnienia. Odmienne tendencje występują również w zakresie rozwoju bazy członkowskiej. Różnice między niemieckimi i polskimi bankami spółdzielczymi zidentyfikowano także w zakresie efektywności i bezpieczeństwa finansowego, ale nie były one znaczące. W obu sektorach poprawiła się wydajność pracy, ale w Niemczech było to w większym stopniu wynikiem spadku liczby banków niż wzrostu wartości aktywów. Główną konkluzją wynikającą z badań jest stwierdzenie, że niemieckie banki spółdzielcze, w przeciwieństwie do banków polskich, w latach 2010–2017 przechodziły proces głębszej restrukturyzacji i konsolidacji, pomimo podobnych uwarunkowań zewnętrznych.

Słowa kluczowe:

resolution , banki spółdzielcze , rozwój , efektywność , bezpieczeństwo finansowe

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Lepczyński, B. ., & Gostomski, E. . (2018). Tendencje rozwojowe oraz sytuacja ekonomiczna niemieckiego i polskiego sektora bankowości spółdzielczej w latach 2010–2017 – analiza porównawcza. Bezpieczny Bank, 72(3), 24–53. https://doi.org/10.26354/bb.2.3.72.2018

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Inne teksty tego samego autora

Eugeniusz Gostomski, Recenzja monografii Magdaleny Zioło, Anny Spoz i Ewy Kulińskiej-Sadłocha Zrównoważone rynki finansowe. Perspektywa krajowa i międzynarodowa Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2021 , Bezpieczny Bank: Tom 86 Nr 1 (2022)

Bibliografia

Alińska A., Bankowość spółdzielcza w krajach Unii Europejskiej, Twigger, Warszawa, 2002.
Google Scholar

Arts V., Aktuelle Herausforderungen für Genossenschaftsbanken: Eine Analyse der Umwelt, Arbeitspapiere 163, University of Münster, Institute for Cooperatives, 2016.
Google Scholar

Arts V., Zielsetzungen und Fusionserfolg, Public Relation, marketing itern 2_2016.
Google Scholar

Bagieński S., Wartość aktywów banków spółdzielczych a ich sytuacja finansowa, Roczniki Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, T. 100, z. 2, 2013.
Google Scholar

Behr P., R. H. Schmidt, The German Banking System: Characteristics and Challenges, White Paper No. 32, House of Finance, Policy Center, 2015.
Google Scholar

Biasin M., The German Cooperative Banks. An Economic Overview [w:] S. Karafolas, Credit Cooperative Institutions in European Countries, Springer, 2016.
Google Scholar

Dąbkowska A., Fuzje i przejęcia w niemieckim sektorze bankowym w latach 1997-2002, Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej nr 110, 2015.
Google Scholar

Dąbkowska A., Struktura i rola systemu bankowego Republiki Federalnej Niemiec w gospodarce, Roczniki Ekonomii i Zarządzania, Tom 6 (42), numer 2, 2014.
Google Scholar

Detzer D., Dodig N., Evans T., Hein E., Herr H., Prante F., The German Financial System and the Financial and Economic Crisis, Financial and Monetary Policy Studies 45, 2017, Springer.
Google Scholar

Flejterski S., Romiszewska I., Niemiecki system bankowy. Wnioski dla Polski, Twigger, Warszawa, 2004.
Google Scholar

Fröhlich, Die genossenschaftliche FinanzGruppe im Spannungsfeld von Digitalisierung, Regulierung und Niedrigzins, Bundesverband der Deutschen Volksbanken und Raiffeisenbanken – BVR, 18. Januar 2016,Münster,http://www.wiwi.uni-muenster.de/06/nd/fileadmin/wpg/ws1516/material/Froehlich_Vortrag.pdf (dostęp: 10.10.2018).
Google Scholar

Golec M., Baza członkowska jako atrybut społecznego wymiaru działalności banków spółdzielczych w Polsce, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 478, 2017.
Google Scholar

Godlewski A., Niemieckie banki przegrywają z fintechową konkurencją, www.obserwatorfinansowy.pl, 21.06.2017.
Google Scholar

Gostomski E., Bankowość spółdzielcza w Niemczech: Niemiecka Finanzgruppe w systemie ochrony instytucjonalnej, NBS, 2014/09.
Google Scholar

Gostomski E., Spółdzielczy sektor bankowy w Niemczech [w:] pr. pod red. A. Szelągowskiej, Współczesna bankowość spółdzielcza, CeDeWu, Warszawa, 2011.
Google Scholar

Gostomski E., Zmiany strukturalne i umacnianie się pozycji konkurencyjnej banków spółdzielczych w Niemczech [w:] pr. zb. pod red. J. L. Bednarczyk, K. J. Sadurski, Banki spółdzielcze wobec wyzwań współczesnego rynku, Instytut Naukowo-Wydawniczy Spatium, Radom, 2016.
Google Scholar

Gostomski, Zapowiedź fuzji niemieckich banków zrzeszających lokalne banki spółdzielcze, NBS 2016/02.
Google Scholar

Groeneveld H., Governance of European Cooperative Banks: Overview, Issues and Recommendations, Working Paper, TIAS School for Business and Society, September 2015.
Google Scholar

Groeneveld H., Snapshot of European Co-operative Banking 2017, TIAS School for Business and Society, 2017.
Google Scholar

Hackethal A., Inderst R., Auswirkungen der Regulatorik auf kleinere und mittlere Banken am Beispiel der deutschen Genossenschaftsbanken, Gutachten im Auftrag des Bundesverbandes der Deutschen Volksbanken und Raiffeisenbanken – BVR, 2015.
Google Scholar

Hüfner F., The German Banking System: Lessons from the Financial Crisis, OECD Economics Department Working Papers, No. 788, OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/5kmbm80pjkd6-en.
Google Scholar

Informacja o sytuacji banków spółdzielczych i zrzeszających w 2017 r., Komisja Nadzoru Finansowego, Warszawa, maj 2018 r.
Google Scholar

Jovanović T., Voigt K-I., Die Auswirkungen der Digitalisierung auf das Geschäftsmodell der Genossenschaftsbanken, Zeitschrift für das gesamte Genossenschaftswesen, Volume 66, Issue 2, 2016.
Google Scholar

Jurek M., Model biznesowy banków spółdzielczych w Polsce – ryzyko i wyzwania, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 347, 2014.
Google Scholar

Kasiewicz S., Kurkliński L., Raport na temat respektowania zasady proporcjonalności w spółdzielczym sektorze bankowym (badania 2016-2017), materiał powielony, Ośrodek Badań i Analiz Systemu Finansowego ALTERUM, Warszawa, 2017.
Google Scholar

Kata R., Zmiany w mikroekonomicznym i sektorowym modelu bankowości spółdzielczej w Polsce, Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, Roczniki Naukowe, Tom XVIII, zeszyt 4, 2016.
Google Scholar

Kata R., Efektywność ekonomiczno-finansowa banków spółdzielczych w warunkach niskich stóp procentowych, Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, tom XIX, zeszyt 4, 2017.
Google Scholar

Kil K., Miklaszewska E., Analiza czynników wpływających na stabilność banków spółdzielczych w okresie pokryzysowym, Problemy Zarządzania, vol. 13, nr 3 (55), t. 2.
Google Scholar

Kil K., Makowiec A., Trójfilarowy model bankowości niemieckiej i pozycja banków spółdzielczych [w:] Modele bankowości spółdzielczej na rynku europejskim i ich ewolucja w okresie pokryzysowym. Wnioski dla Polski, pr. zb. pod red. nauk. L. Kurklińskiego, E. Miklaszewskiej, ALTERUM Ośrodek Badań i Analiz Systemu Finansowego, WIB, Warszawa 2017.
Google Scholar

Korzeniowska A., Węcławski J., Sektor bankowy Niemiec [w:] pr. zb. pod red. nauk. J. Cichego, B. Puszer, Sektory bankowe w Unii Europejskiej, Prace Naukowe, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 2016.
Google Scholar

Kotowicz A., Raport o sytuacji banków w 2012 r., UKNF, Warszawa, 2013.
Google Scholar

Kotowicz A., Raport o sytuacji banków w 2013 r., UKNF, Warszawa, 2014.
Google Scholar

Kotowicz A., Raport o sytuacji banków w 2017 r., UKNF, Warszawa, 2018.
Google Scholar

Kotowicz, Raport o sytuacji banków w 2014 r., UKNF, Warszawa, 2014.
Google Scholar

Kulawik J., Bankowość spółdzielcza w Niemczech, Bank, nr 3, 1997.
Google Scholar

Kurkliński L. oraz zespół ALTERUM, Wyzwania bankowości spółdzielczej w Polsce. Szanse i zagrożenia, prezentacja, Ośrodek Badań i Analiz Systemu Finansowego, Warszawski Instytut Bankowości, Józefów 2018.
Google Scholar

Lepczyński B., Perspektywy bankowości spółdzielczej, prezentacja wygłoszona podczas konferencji pt. Banki spółdzielcze w nowym otoczeniu społeczno-gospodarczym, 24-25 maja 2018 r., NBP, Kraków.
Google Scholar

Maurer T., Erfolgsfaktoren von Genossenschaftsbanken: Eine Analyse auf Basis von Jahresabschlüssen und regionalen Wirtschaftsdaten, Springer Gabler, 2016.
Google Scholar

Mayer M., Dividendenpolitik der Volks- und Raiffeisenbanken. Eine Analyse im Zuge der Nierdrigzinspolitik der Europäischen Zentralbank, SpringerGabler, 2018.
Google Scholar

Meyer M., Analyse der quantitativen Entwicklung der Dividendenpolitik der Volks- und Raiffeisenbanken in Deutschland im Zuge der Niedrigzinspolitik der Europäischen Zentralbank, CWG-Dialog 02/18.
Google Scholar

Modele bankowości spółdzielczej na rynku europejskim i ich ewolucja w okresie pokryzysowym. Wnioski dla Polski, pr. zb. pod red. nauk. L. Kurklińskiego, E. Miklaszewskiej, ALTERUM Ośrodek Badań i Analiz Systemu Finansowego, WIB, Warszawa 2017.
Google Scholar

Non-performing loans in the Banking Union. Stocktaking and challenges, European Parliament, 2018
Google Scholar

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2016 r., Narodowy Bank Polski, Warszawa, grudzień 2017 r.
Google Scholar

Raport roczny 2017, Europejski Bank Centralny.
Google Scholar

Rozwój systemu finansowego w Polsce w 2016 r., NBP, Warszawa 2017.
Google Scholar

Schätzle D., Impacts of Basel III capital regulation to German co-operative banks An empirical analysis based on a balance sheet simulation, https://v3.globalcube.net/clients/eacb/content/medias/publications/research/Young_Researchers_Award/2nd_Young_researchers_award/Schaetzle_Dominik_Impacts_of_Basel_III_capital_regulation_to_German_co-operative_banks.pdf
Google Scholar

Schmidt R., Passt das deutsche Dreisäulensystem in eine zunehmend harmonisierte Bankenstruktur für Europa? „SAFE Policy Letter“ No. 65.
Google Scholar

Semder H., Heinrich B., Cooperative Banking Sector Germany, RatingsDirect, S&P Global Rating, February 2018.
Google Scholar

Siudek T., Systemy bankowości spółdzielczej w wybranych krajach Unii Europejskiej, Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, nr 63, 2007.
Google Scholar

Szambelańczyk J., Rola Banku Zrzeszającego po utworzeniu Zrzeszeniowego Systemu Ochrony Instytucjonalnej, Bank Spółdzielczy nr 2/585, cyt. za: https://bs.net.pl/wokol-sektora-finansowego/rola-banku-zrzeszajacego-po-utworzeniu-zrzeszeniowego-systemu-ochrony.
Google Scholar

Syntetyczna informacja o podziale zysku wypracowanego przez banki spółdzielcze w 2017 r., Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Warszawa, 2018.
Google Scholar

The performance of German credit institutions in 2016, “Monthly Report” September 2017.
Google Scholar

Unijne wsparcie dla młodych rolników powinno być lepiej ukierunkowane, tak aby zapewniało rzeczywisty wkład w wymianę pokoleń, sprawozdanie specjalne, Europejski Trybunał Obrachunkowy, nr 10, 2017.
Google Scholar

Artykuły prasowe
Google Scholar

Kunz A., So viel Rendite bringen Genossenschaften,
Google Scholar

https://www.welt.de/finanzen/geldanlage/article120011245/So-viel-Rendite-bringen-Genossenschaften.html.
Google Scholar

Studie: Sparkassen und Genossenschaftsbanken nehmen FinTechs nicht als Bedrohung wahr, https://www.it-finanzmagazin.de/studie-sparkassen-und-genossenschaftsbanken-nehmen-fintech-nicht-als-bedrohung-wahr-58799/
Google Scholar

Dokumenty prawne
Google Scholar

Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, Dz. U. z 2018 r. poz. 613.
Google Scholar

Materiały internetowe
Google Scholar

https://www.bvr.de/jahresberichte/2017_jahresbericht_3.html#geschaeftsentwicklung-2017-2 (dostęp: 25.09.2018).
Google Scholar

DZ Bank, Corporate presentation, www.dzbank.pl (dostęp: 29.10.2018)
Google Scholar

https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/Wirtschaftsbereiche/LandForstwirtschaftFischerei/LandwirtschaftlicheBetriebe/Tabellen/BetriebsgroessenstrukturLandwirtschaftlicheBetriebe.html. (dostęp: 10.10.2018).
Google Scholar

http://v3.globalcube.net/clients/eacb/content/medias/key_figures/final_eacb-tias_2016_key_statistics.pdf. (dostęp: 10.10.2018).
Google Scholar

https://www.it-finanzmagazin.de/studie-sparkassen-und-genossenschaftsbanken-nehmen-fintech-nicht-als-bedrohung-wahr-58799/ (dostęp: 10.10.2018).
Google Scholar

https://www.bvr.de/jahresberichte/2017_jahresbericht_3.html#c-ergebnisse-2017 (dostęp: 29.10.2018).
Google Scholar

https://www.bvr.de/jahresberichte/2015_jahresbericht_3.html#c-ergebnisse-2015 (dostęp: 29.10.2018).
Google Scholar