Prawne i pozaprawne podstawy ochrony informacji o osobie fizycznej stanowiących tajemnicę bankową

Marta Sagan-Martko

doi:10.26354/bb.2.2.95.2024

Published: 2024-08-22

Vol. 95 No. 2 (2024)

Legal and non-legal bases for the protection of information about a natural person constituting banking secrecy

Marta Sagan-Martko

Section: Problems and Opinions

https://doi.org/10.26354/bb.2.2.95.2024

Abstract

The aim of the article is to demonstrate that the grounds for protecting information constituting banking secrecy include legal and non-legal ones. Despite such a wide scope of regulations, the balance between privacy and the possibility of access of public authorities to confidential information has not been maintained, as evidenced by the consistently expanded catalog of cases by the legislator in which it is possible to obtain information covered by banking secrecy or entities having access to it. Non-legal bases for the protection of information regarding customer relations with bankers have a much longer tradition, which proves their importance for banking transactions. The importance of the issues discussed is also evidenced by the fact that the institution known today as banking secrecy was the subject of protection in merchant and banking practice even before it was formalized in the form of generally applicable regulations. The formal-dogmatic method was used, which was the basis for legal research and was used for the exegesis and interpretation of legal acts. The basic sources of data are legal acts and literature on the subject. Based on the results of the conducted research, it should be concluded that the guarantee nature of banking secrecy is disappearing, despite the scope of protection being so broadly defined in the regulations.

Keywords:

banking secresy , informations , protections , law basis , extra-legal basis

JEL Codes

K38

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Sagan-Martko, M. (2024). Legal and non-legal bases for the protection of information about a natural person constituting banking secrecy. Safe Bank, 95(2), 27–42. https://doi.org/10.26354/bb.2.2.95.2024

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

References

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm.),
Google Scholar

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.),
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 17),
Google Scholar

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t .j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488 ze zm.),
Google Scholar

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.),
Google Scholar

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.),
Google Scholar

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1124 ze zm.),
Google Scholar

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781).
Google Scholar

Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 ze zm.),
Google Scholar

Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o Systemie Informacji Finansowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 180),
Google Scholar

Ustawa z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz. U. poz. 1723),
Google Scholar

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2. (Dz. U. z 1993 nr 61 poz. 284),
Google Scholar

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. 1977 nr 38, poz. 167),
Google Scholar

Arabska Karta Praw Człowieka uchwalona w Tunisie 22 maja 2004 r. przez Radę Ligi Państw Arabskich, http://hrlibrary.umn.edu/instree/loas2005.html?msource=UNWDEC19001&tr=y&auid=3337655, dostęp: 9.02.2024 oraz poprzednia wersja tegoż aktu z 15 września 1994 r., http://hrlibrary.umn.edu/instree/arabcharter.html, dostęp: 9.02.2024,
Google Scholar

Afrykańska Karta Praw Człowieka i Ludów uchwalona na konferencji Organizacji Jedności Afrykańskiej w Nairobi 26 czerwca 1981 r.,
Google Scholar

http://www.achpr.org/files/instruments/achpr/banjul_charter.pdf, dostęp: 23.05.2019, tekst w tłumaczeniu na język polski: http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/inne/1981.html, dostęp: 9.02.2024,
Google Scholar

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 141, str. 73 ze zm.),
Google Scholar

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 ze zm.),
Google Scholar

Wyrok TK z 19 maja 1998 r., sygn. akt U 5/97, OTK 1998, nr 4, poz. 46,
Google Scholar

Wyrok TK z 19 lutego 2002 r., sygn. akt U 3/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 3,
Google Scholar

Wyrok TK z 12 maja 2003 r., sygn. akt. SK 38/02, OTK ZU 2003, Nr 6A, poz. 53,
Google Scholar

Wyrok TK z 20 listopada 2002 r., sygn. akt K 41/02, www.otk.trybunal.gov.pl/orzeczenia/teksty/otk/2002/K_41_02.doc., dostęp: 9.02.2024,
Google Scholar

Postanowienie TK z 7 października 1992 r., U 1/92, OTK 1992, nr 2, poz. 38,
Google Scholar

Wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r., sygn.. akt III ARN 18/94,
Google Scholar

https://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia1/III%20ARN%2018-94.pdf, dostęp: 12.02.2024,
Google Scholar

Wyrok SN z 19 lutego 2010 r., IV CSK 428/09, LEX nr 585878,
Google Scholar

Wyrok SN z 31 maja 2023 r., sygn. akt II CSKP 1251/22, LEX nr 3590461,
Google Scholar

Wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 526/08, LEX nr 522422,
Google Scholar

Bierzanek R., Miękkie prawo międzynarodowe, Sprawy Międzynarodowe nr 1/1987,
Google Scholar

Chłopecki A., Zakres, sposób i skutki stosowania „miękkiego prawa” jako alternatywy dla regulacji ustawowych – na przykładzie rynku finansowego, Wiadomości Ubezpieczeniowe nr 3/2013,
Google Scholar

Byrski J., Tajemnica bankowa a outsourcing działalności bankowej. Rozważania
Google Scholar

na tle powierzenia przez bank czynności dotyczących technologii informatycznych,
Google Scholar

Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego nr 4/2006,
Google Scholar

Dobosiewicz Z., Bankowość, Warszawa 2011,
Google Scholar

Frańczuk M., Kodeksy dobrych praktyk. Prawno-socjologiczne aspekty bankowego soft law a współczesna kultura bankowa, Kraków 2017,
Google Scholar

Gliniecka J., Tajemnica bankowa w ujęciu prawnym, Sopot 1997,
Google Scholar

Golonka A., Obowiązki banków związane z przeciwdziałaniem praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w świetle znowelizowanych przepisów, Ius Novum nr 2/2019,
Google Scholar

Grzybowski S., Ochrona dóbr osobistych według przepisów ogólnych prawa cywilnego, Warszawa 1957,
Google Scholar

Jabłońska- Bonca J., Problemy ze spójnością prawa i regulacjami pozaprawnymi
Google Scholar

a siła sprawcza państwa – zarys tematu, Krytyka Prawa, tom 7/2015,
Google Scholar

Jabłońska- Bonca J., Korporacyjne regulacje pozaprawne a systemowość prawa. Zarys problemów, Przegląd Prawa i Administracji CIV/2016,
Google Scholar

Jabłoński M., Koźmiński K., Otoczenie prawne sektora bankowego w Polsce. Degradacja stanu prawnego oraz jej skutki, Warszawa 2023,
Google Scholar

Jończyk A. , Nowa tajemnica bankowa, Przegląd Podatkowy nr 6/1998,
Google Scholar

Jovanović M.N., The economics of international integration, Cheltenham-Northampton 2015, s. 480,
Google Scholar

Jurkowska-Zeidler A., Penalizacja zachowań stanowiących naruszenie tajemnicy bankowej, Gdańskie Studia Prawnicze nr 1/2008,
Google Scholar

Kalus S., Komentarz do art. 23 Kodeksu cywilnego [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna (art. 1-125), M. Fras, M. Habdas (red.), LEX nr 10674,
Google Scholar

Kłaczyński M., Tajemnica bankowa w outsourcingu, Transformacje Prawa Prywatnego nr 3/2002,
Google Scholar

Kotliński G., Outsourcing w gospodarce finansowej banków komercyjnych,
Google Scholar

Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego – Ekonomiczne Problemy
Google Scholar

Usług nr 38/2009,
Google Scholar

Knypl M., Trzciński K., Znaczenie zwyczajów i dobrych obyczajów w prawie cywilnym i handlowym, Przegląd Prawa Handlowego nr 8/1997,
Google Scholar

Marcinkowska M., Corporate governance w bankach. Teoria i praktyka, Łódź 2014,
Google Scholar

Mednis A., Komentarz do art. 104 [w:] Prawo bankowe. Komentarz, A. Mikos-Sitek, P. Zapadka (red.), Lex/el,
Google Scholar

Monkiewicz A., Dostęp sądu do informacji objętych tajemnicą bankową w postępowaniu cywilnym, Studia Prawnoustrojowe nr 26/2014,
Google Scholar

Morawski W., Zarys powszechnej historii pieniądza i bankowości, Warszawa 2002,
Google Scholar

Muras Z., Podstawy prawa, Warszawa 2019,
Google Scholar

Nadolska A., Soft law w regulacji rynku finansowego w Polsce: rekomendacje, wytyczne i lista ostrzeżeń publicznych KNF, Warszawa 2021,
Google Scholar

Narożny T., Prawo Bankowe, Poznań 1998,
Google Scholar

Nazaruk P., Komentarz do art. 23 [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, J. Ciszewski (red.), LEX/el. 2023,
Google Scholar

Niczyporuk A., Ochrona interesów konsumenta na rynku detalicznych usług bankowych w Polsce na tle Unii Europejskiej, Warszawa 2018,
Google Scholar

Ofiarski Z., Rola soft law w regulacji rynku finansowego na przykładzie rekomendacji i wytycznych Komisji Nadzoru Finansowego [w:] Prawo rynku finansowego : doktryna, instytucje, praktyka, M. Olszak, A. Jurkowska-Zeidler (red.), Warszawa 2016,
Google Scholar

Płończyk K., Podlasko P., Komentarz do art. 171 ustawy - Prawo bankowe [w:] Prawo bankowe. Komentarz. Tom I i II, F. Zoll (red.), LEX nr 7787,
Google Scholar

Pomorska A., Komentarz do prawa bankowego, Warszawa 1994,
Google Scholar

Rakowski J., Kierunki i konsekwencje zmian w zakresie outsourcingu bankowego w Rzeczypospolitej Polskiej, Białystok 2023,
Google Scholar

Romanowski M., Weber- Elżanowska A.-M., Kilka refleksji na temat kompetencji
Google Scholar

Komisji Nadzoru Finansowego do wydania Zasad Ładu Korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych, Wiadomości Ubezpieczeniowe nr 3/2016,
Google Scholar

Rutkowska- Tomaszewska E., Ochrona prawna konsumenta na rynku usług bankowych, Warszawa 2013,
Google Scholar

Sagan-Martko M., Nowe uprawnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie uzyskiwania informacji objętych tajemnicą bankową a prawo do prywatności podatnika [w:] Księga Zjazdu Katedr Prawa Finansowego i Prawa Podatkowego „Misja prawa finansowego- wyzwania współczesności” red. E. Feret, P. Majka, Rzeszów 2023,
Google Scholar

Sarnecki P., Komentarz do art. 51 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, red. L. Garlicki, M. Zubik, Lex/el,
Google Scholar

Skuczyński P., Soft law w perspektywie teorii prawa [w:] System prawny a porządek prawny, red. O. Bogucki, S. Czepita, Szczecin 2008,
Google Scholar

Shaw M., Prawo międzynarodowe, Warszawa 2006,
Google Scholar

Swora M., Outsourcing bankowy w świetle znowelizowanych przepisów prawa bankowego, Glosa nr 7/2004,
Google Scholar

Uliasz J., Konstytucyjna ochrona prywatności w świetle standardów międzynarodowych, Rzeszów 2018,
Google Scholar

Wasiński M. J., Afrykańska Karta Praw Człowieka i Ludów. Studium podstawy normatywnej regionalnego systemu ochrony praw człowieka, Łódź 2017,
Google Scholar

Wieczorek A., Klepczarek E., Konsolidacja sektora bankowego [w:] Polityka państwa wobec sektora bankowego w Polsce. Konsekwencje sektorowe i makroekonomiczne, Warszawa 2019.
Google Scholar

Zapiec-Laskowska M., Kleczkowski L., Udostępnianie informacji bankowych w postępowaniu kontrolnym, Monitor Podatkowy nr 9/1999,
Google Scholar

Żygadło A., Wyłączenia tajemnicy bankowej a prawo do prywatności, Warszawa 2011,
Google Scholar

Żygadło A., Outsourcing bankowy po zmianach w prawie [w:] Problemy współczesnej bankowości W. Góralczyk (red.), LEX nr 202447,
Google Scholar

Legge federale sulle banche e le casse di risparmio dell'8 novembre 1934, https://www.admin.ch/opc/it/classified-compilation/19340083/index.html, dostęp 12.02.2024.
Google Scholar

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją 217/III a z 10 grudnia 1948 roku w Paryżu, http://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Powszechna_Deklaracja_Praw_Czlowieka.pdf, dostęp: 9.02.2024,
Google Scholar

Pismo z dnia 2.06.2000 r., wydane przez: Narodowy Bank Polski Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, NB/BPN/I/237/00, Tajemnica bankowa a ochrona danych osobowych,
Google Scholar

Rekomendacja Związku Banków Polskich dotycząca dobrych praktyk w zakresie przenoszenia rachunków oszczędnościowo- rozliczeniowych dla klientów indywidulanych na polskim rynku bankowym przyjęta przez Zarząd Związku Banków Polskich na posiedzeniu w dniu 12 sierpnia 2009 roku, https://www.zbp.pl/photo/NORB06/Rekomendacja.pdf, dostęp: 15.02.2024.
Google Scholar

Kodeks Etyki Bankowej (Zasady Dobrej Praktyki Bankowej) Związku Banków Polskich przyjęty na XXV Walnym Zgromadzeniu Związku Banków Polskich w dniu 18 kwietnia 2013 r. w Warszawie, https://www.zbp.pl/public/repozytorium/dla_bankow/prawo/komisja_etyki_bankowej/KEB_final_WZ.pdf, dostęp: 14.02.2024,
Google Scholar

Kanon Dobrych Praktyk Rynku Finansowego KNF, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Kanon%20DPRF_51881.pdf, dostęp: 14.02.2024,
Google Scholar

Uchwała Nr 99/08 Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 18 marca 2008 r. w sprawie rekomendacji stosowania Kanonu Dobrych Praktyk Rynku Finansowego (Dz. Urz. KNF z 2008 r. Nr 3, poz. 9),
Google Scholar

Uchwała Nr 243/2023 Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 czerwca 2023 r. w sprawie wydania Rekomendacji U dotyczącej dobrych praktyk w zakresie bancassurance (Dz. Urz. KNF z 2023 r. poz. 15).
Google Scholar