Architektura instytucji finansowania rozwoju a sprzężenie skarbowo-bankowe (Sovereign-Bank Nexus): Studium porównawcze Polski, Niemiec i Francji

Marcin Bogusz

doi:10.26354/bb.1.2.103.2026

Opublikowane: 2026-10-30

Tom 103 Nr 2 (2026)

Architektura instytucji finansowania rozwoju a sprzężenie skarbowo-bankowe (Sovereign-Bank Nexus)

Marcin Bogusz

Dział: Problemy i poglądy

https://doi.org/10.26354/bb.1.2.103.2026

Studium porównawcze Polski, Niemiec i Francji

Abstrakt

Artykuł bada, czy efekt wypychania prywatnej akcji kredytowej przez dług publiczny, jako przejaw sprzężenia skarbowo-bankowego (sovereign-bank nexus) jest empirycznie wykrywalny w trzech systemach bankowych o odmiennych modelach instytucjonalnych (Polska, Niemcy, Francja) oraz czy wzorzec jego wykrywalności odpowiada różnicom w architekturze publicznego wsparcia inwestycyjnego. Weryfikację oparto na niezbilansowanym modelu panelowym (LSDV; N=3; 88 obserwacji kwartalnych, Q1 2018 - Q2 2025) ze zmiennymi interakcyjnymi identyfikującymi efekt osobno dla każdego kraju oraz odporną macierzą HAC. Efekt jest istotny statystycznie w Polsce (β̂= -0,092) i Francji (β̂= -0,049), a nieistotny w Niemczech. Formalne testy równości współczynników nie pozwalają jednak odrzucić hipotezy o ich równości (test łączny p=0,51), co wskazuje na różnicę w wykrywalności efektu, a nie w jego natężeniu. Ustalenia mają znaczenie dla odporności kanału kredytowego i stabilności sektora bankowego. Ze względu na dobór celowy i N=3 wnioski zachowują charakter hipotezotwórczy.

Słowa kluczowe:

efekt wypychania , bankowalność inwestycji strategicznych , instytucje finansowania rozwoju , sovereign-bank nexus , model panelowy LSDV , first-loss

Kody JEL

E51, G21, G28, H63, H81

Pobierz pliki

pdf ENG_pdf (English)

Zasady cytowania

Bogusz, M. (2026). Architektura instytucji finansowania rozwoju a sprzężenie skarbowo-bankowe (Sovereign-Bank Nexus): Studium porównawcze Polski, Niemiec i Francji. Bezpieczny Bank, 103(2), 6–23. https://doi.org/10.26354/bb.1.2.103.2026

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Albertazzi, U., Ropele, T., Sene, G., & Signoretti, F. M. (2014). The impact of the sovereign debt crisis on the activity of Italian banks. Journal of Banking & Finance, 46, 387-402.
Google Scholar

Becker, B. i Ivashina, V. (2014) Financial Repression in the European Sovereign Debt Crisis. Working Paper. Swedish House of Finance Research Paper No. 14-13.
Google Scholar

Broner, F., Erce, A., Martin, A., & Ventura, J. (2014). Sovereign debt markets in turbulent times: Creditor discrimination and crowding-out effects. Journal of Monetary Economics, 61, 114-142.
Google Scholar

Bruno, G. S. F. (2005). Approximating the bias of the LSDV estimator for dynamic unbalanced panel data models. Economics Letters, 87(3), 361-366.
Google Scholar

Elmendorf, D. W., & Mankiw, N. G. (1999). Government debt. W: J. B. Taylor & M. Woodford (red.), Handbook of Macroeconomics (vol. 1, s. 1615-1669). Elsevier.
Google Scholar

Eurogrupa. (2024). Statement of the Eurogroup in inclusive format on the future of Capital Markets Union
Google Scholar

European Central Bank. (2023). Statistical Data Warehouse: Banking structural financial indicators. https://sdw.ecb.europa.eu [dostęp: 23.05.2026]
Google Scholar

Gropp, R., Mosk, T., Ongena, S., & Wix, C. (2019). Banks response to higher capital requirements: Evidence from a quasi-natural experiment. Review of Financial Studies, 32(1), 266-299.
Google Scholar

Hauner, D. (2009). Public debt and financial development. Journal of Development Economics, 88(1), 171-183.
Google Scholar

Jiménez, G., Ongena, S., Peydró, J.-L., & Saurina, J. (2017). Macroprudential policy, countercyclical bank capital buffers and credit supply: Evidence from the Spanish dynamic provisioning experiments. Journal of Political Economy, 125(6), 2126-2177.
Google Scholar

Judson, R. A., & Owen, A. L. (1999). Estimating dynamic panel data models: A guide for macroeconomists. Economics Letters, 65(1), 9-15.
Google Scholar

KfW Bankengruppe. (2022). Merkblatt KfW-Unternehmerkredit (Programmnummern 037/047, Bestellnummer 600 000 0188). KfW.
Google Scholar

Kiviet, J. F. (1995). On bias, inconsistency, and efficiency of various estimators in dynamic panel data models. Journal of Econometrics, 68(1), 53-78.
Google Scholar

Kumhof, M., & Tanner, E. (2005). Government debt: A key role in financial intermediation. IMF Working Paper WP/05/57.
Google Scholar

Komisja Europejska. (2020). Plan działania na rzecz unii rynków kapitałowych. Komunikat COM(2020) 590 final.
Google Scholar

Laubach, T. (2009). New evidence on the interest rate effects of budget deficits and debt. Journal of the European Economic Association, 7(4), 858-885.
Google Scholar

MacKinnon, J. G., & Smith, A. A. (1998). Approximate bias correction in econometrics. Journal of Econometrics, 85(2), 205-230.
Google Scholar

Mazzucato, M. (2013). The Entrepreneurial State: Debunking Public vs. Private Sector Myths. Anthem Press.
Google Scholar

Mertens, D., & Thiemann, M. (2018). Market-based but state-led: The role of public development banks in shaping market-based finance in the European Union. Competition & Change, 22(2), 184-204.
Google Scholar

Mertens, D., Thiemann, M., & Volberding, P. (2021). The Reinvention of Development Banking in the European Union: Industrial Policy in the Single Market and the Emergence of a Field. Oxford University Press.
Google Scholar

Ministerstwo Klimatu i Środowiska. (2024). Projekt aktualizacji Krajowego planu na rzecz energii i klimatu (KPEiK) na lata 2021-2030. [Dostęp: 23.05.2026] w: https://www.gov.pl/web/energia/ministerstwo-energii-opublikowalo-projekt-krajowego-planu-w-dziedzinie-energii-i-klimatu-do-2030-i-2040-roku-to-kluczowy-dokument-dla-polskiej-energetyki-i-polskiej-gospodarki
Google Scholar

Nickell, S. J. (1981). Biases in dynamic models with fixed effects. Econometrica, 49(6), 1417-1426.
Google Scholar

Popov, A., & Van Horen, N. (2015). Exporting sovereign stress: Evidence from syndicated bank lending during the euro area sovereign debt crisis. Review of Finance, 19(5), 1825-1866.
Google Scholar

Wooldridge, J. M. (2010). Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data (wyd. 2). MIT Press.
Google Scholar

Akty prawne:
Google Scholar

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (CRR), Dz.Urz. UE L 176 z 27.06.2013.
Google Scholar

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (CRD IV), Dz.Urz. UE L 176 z 27.06.2013
Google Scholar

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (BMR), Dz.Urz. UE L 171 z 29.06.2016.
Google Scholar

Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/2067 z dnia 22 listopada 2016 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finanso
Google Scholar

Tom 103 Nr 2 (2026)
Opublikowane: 2026-10-30

ISSN: 1429-2939

eISSN: 2544-7068

10.26354

Wydawca

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

Licencja CC

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Prześlij tekst

-->