Język Polski
English
Efektywny nadzór nad podmiotem wykonującym czynności powierzone przez instytucję finansową
https://doi.org/10.26354/bb.3.2.103.2026
Abstrakt
Niniejszy artykuł poświęcony będzie analizie jednego z – jak się wydaje – najgroźniejszych, z punktu widzenia funkcjonowania rynku finansowego, stanowisk – które to stanowisko prezentowane jest niestety w judykaturze – zgodnie z którym, obowiązkiem towarzystwa funduszy inwestycyjnych jest - w przypadku zlecania przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych czynności do podmiotu trzeciego (tj. w przypadku wykorzystywania przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych umowy outsourcingu) zapewnienie efektywnego bieżącego nadzoru nad podmiotem trzecim. Stanowisko to zostało wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 kwietnia 2024 r. (sygnatura: VI SA/Wa 8336/22) i jakkolwiek jest to stanowisko contra legem, to tworzy ono bardzo poważne ryzyko dla wszystkich instytucji finansowych, które korzystają z umów outsourcingu. Powyższe zagrożenie jest tym większe, że wyżej powołane stanowisko WSA w Warszawie jest konsekwencją przyjęcia przez KNF – i następnie w ślad za KNF przez WSA w Warszawie – wykładni prawotwórczej przepisu z art. 45a ust. 4a ustawy o funduszach inwestycyjnych i o zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, zgodnie z którą bieżący nadzór towarzystwa ma być nadzorem efektywnym.
Stanowisko to – jakkolwiek analiza zawarta w niniejszym artykule dotyczyć będzie wykładni przepisu z art. 45a ust. 4a ustawy o funduszach inwestycyjnych i o zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi – ma, jak się wydaje fundamentalne znaczenie dla banków krajowych. Warto bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 6c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, jednym z koniecznych warunków dla dokonania outsourcing`u czynności bankowych jest to, że: nie wpłynie to niekorzystnie na prowadzenie przez bank działalności zgodnie z przepisami prawa, ostrożne i stabilne zarządzanie bankiem, skuteczność systemu kontroli wewnętrznej w banku, możliwość wykonywania obowiązków przez biegłego rewidenta upoważnionego do badania sprawozdań finansowych lub atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju banku na podstawie zawartej z bankiem umowy oraz na ochronę tajemnicy prawnie chronionej. Jednym z warunków koniecznych dla wyżej powołanego outsourcing`u w reżimie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe jest zatem wyłącznie możliwy wtedy, gdy bank zapewni dostęp do danych związanych z powierzonymi czynnościami lub funkcjami. Hipotetyczne przyjęcie stanowiska – wbrew brzmieniu przepisu z art. 6c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe – że dostęp ten ma być dostępem efektywnym, a tym samym hipotetyczne przyjęcie przez KNF tego, że przykładowo celowe zatajenie przez ten podmiot pewnych danych jest deliktem administracyjnym, którego dopuścił się bank implikowałoby odpowiedzialność administracyjną tego banku. Konsekwencją tego ostatniego byłoby zaś to, że bank poniósłby odpowiedzialność administracyjną za działanie, na którego wystąpienie bank ten nie miał i nie mógł mieć w ogólności wpływu; co stałoby w oczywistej opozycji do pryncypiów odpowiedzialności administracyjnej, jak przykładowo zasada określoności deliktu administracyjnego, zasada zobiektywizowanego charakteru odpowiedzialności administracyjnej oraz zasada indywidualnego charakteru odpowiedzialności. Powyższe implikowałoby w konsekwencji opór banków przed zawieraniem umów outsourcing`u; takie umowy byłyby bowiem związane ze zbyt dużym ryzykiem odpowiedzialności administracyjnej, która to odpowiedzialność byłaby realizowana w modelu odpowiedzialności zastępczej.
Celem niniejszego artykułu jest doktrynalne odniesienie się do stanowiska KNF i WSA w Warszawie w przedmiocie obowiązku zapewnienia efektywnego nadzoru przez instytucję finansową, która to instytucja finansowa jest outsourcer`em i wykazanie tego, że powołane stanowisko jest stanowiskiem contra legem i stanowiskiem generującym bardzo poważne ryzyka. Elementem artykułu będzie również wykazanie tego, że powołane stanowisko KNF i WSA w Warszawie jest stanowiskiem stojącym w oczywistej opozycji do pryncypiów odpowiedzialności administracyjnej.
Kody JEL
K10, K23Pobierz pliki
Zasady cytowania
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Inne teksty tego samego autora
- Paweł Wajda, Publicznoprawne aspekty transakcji nabywania znacznych pakietów akcji banków krajowych (część II) , Bezpieczny Bank: Tom 81 Nr 4 (2020)
- Paweł Wajda, Administracyjna kara pieniężna z tytułu braku realizacji przez inwestora zobowiązań inwestorskich , Bezpieczny Bank: Tom 101 Nr 4 (2025)
- Paweł Wajda, Publicznoprawne aspekty transakcji nabywania znacznych pakietów akcji banków krajowych (część I) , Bezpieczny Bank: Tom 80 Nr 3 (2020)
Tom 103 Nr 2 (2026)
Opublikowane: 2026-10-30
10.26354
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.